ul. Piłsudskiego 20, 34-600 Limanowa
18 533 06 62, 511 091 844 biuro@lgdlimanowa.eu
lglglglglglglglglg

Spotkania gminne - raport zbiorczy

     Jednym z najważniejszych wniosków wynikających z prac grupy fokusowej LEADER nr 4 ds. poprawy jakości lokalnych strategii rozwoju było duże znaczenie przejęcia inicjatywy przez LGD i rozpoczęcie procesu przygotowania LSR.
W związku z tym Lokalna Grupa Działania "Przyjazna Ziemia Limanowska" pierwsze spotkania ze społecznością lokalną, dotyczące nowej perspektywy finansowej 2014-2020 zorganizowała już w grudniu 2014 r. w Siekierczynie (Gmina Limanowa). Kolejne spotkania prowadzone były w:
- Rupniowie - 30.01.2015 r.
- Limanowej - 19.02.2015 r., 03.03.2015 r. oraz 05.08.2015 r.
- Siekierczynie - 22.03.2015 r.
- Zasadnem - 02.06.2015 r.
Spotkania miały na celu budowanie kapitału społecznego na obszarach wiejskich poprzez podnoszenie wiedzy i świadomości mieszkańców. Liczne uczestnictwo członków społeczności jest priorytetem we wzmacnianiu trafności, adekwatności, odpowiedzialności i efektywności wdrażania LGD, LSR i oczekiwanych wyników.

Otwarte spotkania gminne (Etap I i II)
Następnie w ramach jednej z metod partycypacji zorganizowano 10 spotkań we wszystkich gminach wchodzących w skład LGD. W spotkaniach uczestniczyło łącznie 204 osoby. Podczas spotkań społeczność została zapoznana z założeniami programu Leader oraz – w trakcie części warsztatowej – wypracowywano analizę SWOT, czyli określano mocne i słabe strony obszaru oraz szanse i zagrożenia, a także skupiono się na określeniu problemów i wyznaczeniu celów i przedsięwzięć, które mogłyby je rozwiązać. Mieszkańcy mogli prowadzić swobodną dyskusję, nanosić swoje uwagi i propozycje uzupełnień na matrycach problemów i SWOT, a także zdecydować, które z przedstawionych czynników są dla nich szczególnie istotne (stworzono ranking problemów i czynników analizy SWOT). Dane te uwzględniono przy tworzeniu ostatecznej postaci części strategicznej dokumentu LSR.

Terminy i miejsce spotkań:
09.09.2015 r. (Dobra, Tymbark),
10.09.2015 r. (Kamienica, Łukowica),
11.09.2015r. (Laskowa, Słopnice),
21.09.2015 r. (Jodłownik),
22.09.2015 r. (Gmina Limanowa, Miasto Limanowa).
Ponadto zorganizowano dodatkowe spotkanie dla mieszkańców Miasta Limanowa w dniu 23.10.2015 r.

RAPORT ZBIORCZY - Podsumowanie konsultacji społecznych  spotkania gminne - Wrzesień 2015
            W dniach 9–11 i 21-22 września 2015 r. na obszarze Lokalnej Grupy Działania Przyjazna Ziemia Limanowska (LGD) obejmującej gminy wiejskie: Dobra, Jodłownik, Kamienica, Limanowa, Laskowa, Łukawica, Słopnice i Tymbark oraz Miasto Limanowa położonych w centralnej części woj. małopolskiego na terenie powiatu limanowskiego odbyło się 9 spotkań (po jednym spotkaniu w każdej gminie). Uczestnikami spotkań byli mieszkańcy, przedstawiciele sektorów publicznego, społecznego i gospodarczego. Spotkania miały charakter warsztatowy, a ich celem było wypracowanie analizy SWOT (mocne i słabe strony, szanse i zagrożenia) oraz wskazanie problemów i celów przyszłych działań na obszarze LGD.
Poniższa analiza SWOT została opracowana na podstawie materiałów ze spotkań gminnych.
 
Tabela 1 Analiza SWOT opracowana na podstawie spotkań gminnych
Mocne strony Słabe strony
  • walory turystyczno-krajobrazowe (szlaki turystyczne, atrakcyjne położenie, ukształtowanie terenu, wioska indiańska, Gościniec Benedyktyński, Szlak Architektury Drewnianej);
  • lokalne produkty (jabłka, śliwki suszone, piwo szczyrzyckie, kołacz, podpłomyk, sery dojrzewające, chleby, soki, hodowla pszczoły);
  • duża aktywność społeczeństwa (przedsiębiorczość, zdolność organizowania się, chęć działania i rozwoju, pasja, pracowitość, lokalne stowarzyszenia);
  • rozwinięta agroturystyka;
  • kultura osobista mieszkańców (gościnność, życzliwość, otwartość);
  • lokalnie działające stowarzyszenia, zespoły regionalne, KGW;
  • dobra współpraca z LGD;
  • tradycje regionalne, dziedzictwo kulturowe oraz tożsamość lokalna (stroje ludowe, gwara, lokalna kuchnia, zabytki, folklor);
  • dobry stan środowiska przyrodniczego (czyste powietrze atmosferyczne);
  • rozwinięta infrastruktura sportowo-rekreacyjna (boiska, place zabaw);
  • służba zdrowia;
  • rolnictwo ekologiczne.
  • brak zaplecza i inwestycji turystycznych (restauracji, kawiarni, pól namiotowych, ścieżek rowerowych i edukacyjnych, punktów widokowych, kąpieliska, brak oznakowania);
  • słaba promocja regionu;
  • niska świadomość ekologiczna mieszkańców;
  • niska świadomość decydentów
    i mieszkańców na temat możliwości rozwoju (turystyka , rolnictwo);
  • brak funduszy własnych;
  • słabo rozwinięta infrastruktura (drogowa, komunikacyjna, wodno-ściekowa, telefoniczna, kulturalna, publiczna);
  • wysokie bezrobocie;
  • małe wykorzystanie środków zewnętrznych;
  • przeznaczenie środków tylko do wybranych grup (małe dotacje na produkty ekologiczne);
  • brak odnawialnych źródeł energii;
  • zła sytuacja materialna mieszkańców;
  • brak terenów inwestycyjnych;
  • zabudowa rozproszona;
  • duża biurokracja;
  • małe wsparcie ze strony JST;
  • nieuregulowana sieć rzeczna;
  • słabo rozwinięta baza noclegowa;
  • mała liczba mikroprzedsiębiorstw;
  • mała liczba organizacji społecznych;
  • brak zaangażowania młodej społeczności
    w rozwój obszaru;
  • niewielkie zainteresowanie działalnością społeczną mieszkańców.
Szanse Zagrożenia
  • moda na ekologię, zdrową żywność
    i turystykę;
  • wykorzystanie oraz promowanie produktów lokalnych oraz ekologicznych poprzez rozwój obszarów wiejskich i rolnych;
  • rozwój infrastruktury sportowej i turystycznej (ścieżki rowerowe i spacerowe, baza noclegów, wycieczki krajobrazowych);
  • promowanie regionu (marketing, reklamy, promocja zwyczajów ludowych i potraw);
  • pozyskanie zewnętrznych środków finansowania (UE, współpraca z LGD);
  • tworzenie nowych miejsc pracy;
  • promocja kultury i twórców lokalnych;
  • rozwój stowarzyszeń (KGW);
  • kształcenie i rozwój młodego pokolenia;
  • ułatwienie startu życiowego dla młodych mieszkańców (zakładanie działalności gospodarczej, bezpłatne przedszkola, komunikacja);
  • podnoszenie kwalifikacji mieszkańców oraz wzmocnienie aktywności społecznej
    i zawodowej;
  • integracja społeczna (organizacja imprez sezonowych, wyjazdy integracyjne);
  • organizacja czasu wolnego mieszkańców gminy (place zabaw);
  • wzrost przedsiębiorczości lokalnej (sklepy, baza noclegowa, restauracje);
  • zwiększenie dostępności informacji
    o możliwościach pozyskiwania środków;
  • współpraca międzysektorowa;
  • pozyskiwanie nowych inwestorów;
  • rozwój infrastruktury kolejowej, wodno-ściekowej.
  • obniżenie poziomu finansowania
    i zwiększenie wkładu własnego
    w inwestycje;
  • skomplikowane procedury prawne (biurokracja);
  • warunki klimatyczne, anomalie pogodowe
    i ukształtowanie terenu (susze, powodzie, tereny zalewowe i osuwiskowe);
  • emigracja mieszkańców spowodowana bezrobociem;
  • starzenie się społeczeństwa (niski przyrost naturalny);
  • tworzenie strefy przemysłowej;
  • tania wartość produktów lokalnych;
  • konkurencyjność sąsiednich regionów;
  • małe zainteresowanie inwestorów;
  • rozdrobnienie, likwidacja oraz brak rozwoju  gospodarstw rolnych;
  • wizja wsi jako miejsca bez perspektyw do rozwoju;
  • mentalność ludzi (brak zaangażowania mieszkańców wsi, zanikanie tradycji, kultury, sportu);
  • obniżenie atrakcyjności regionalnej
    i turystycznej (degradacja krajobrazu);
  • degradacja środowiska (chemiczne środki owadobójcze, zaśmiecanie terenu, opryski, spalanie odpadów w paleniskach domowych);
  • spowolnienie gospodarcze;
  • stagnacja działalności grup pozarządowych;
Źródło: Opracowanie na podstawie materiałów ze spotkań gminnych LGD w ramach konsultacji społecznych
 
Za największe atuty obszaru LGD mieszkańcy uznali krajobraz oraz dobry stan środowiska przyrodniczego. Do walorów turystycznych tego obszaru zaliczone zostały lokalne produkty ekologiczne, tradycja regionalna oraz dziedzictwo kulturowe. Rozwinięta sieć turystyczna w postaci szlaków turystycznych, agroturystyki a także gościnność,  życzliwość i otwartość mieszkańców potęgują mocne strony przyrodniczego i kulturowego charakteru obszaru LGD.
            Jako słabe strony wskazano niedostatecznie rozwiniętą infrastrukturę turystyczną,
a także słabą promocję regionu i brak inicjatywy ze strony mieszkańców i samorządów
w podejmowaniu działań na rzecz rozwoju obszaru oraz niewystarczająca współpraca samorządów gminnych ze społecznością lokalną. Problemem dla mieszkańców jest również brak odpowiedniego połączenia komunikacyjnego gmin znajdujących się w obszarze LGD co powoduje utrudniony dostęp do występujących na tym terenie walorów turystycznych. Według mieszkańców problemem jest również wysoki udział procentowy osób w wieku poprodukcyjnym, co związane jest z odpływem ludzi młodych i wykształconych do większych aglomeracji miejskich. Emigracja jest również wynikiem bezrobocia i złej sytuacji materialnej mieszkańców. Brak występowania terenów inwestycyjnych powoduje małe zainteresowanie potencjalnych inwestorów obszarem LGD.
            Szansę rozwoju mieszkańcy widzą w pozyskiwaniu funduszy zewnętrznych na rozwój, kształcenie, podnoszenie kwalifikacji mieszkańców, w tym głównie młodzieży. Wiązać się to będzie ze wzrostem przedsiębiorczości gmin. Inną często pojawiającą się szansą dla obszaru LGD jest wykorzystywanie oraz promowanie produktów lokalnych
i ekologicznych, które wpłyną pozytywnie na rozwój obszarów wiejskich a także zwiększą atrakcyjność turystyczną regionu.
            Zagrożeniem dla obszaru LGD jest depopulacja ludzi, związana głownie z emigracją zarobkową mieszkańców, a także odpływ ludzi młodych, którzy nie mają perspektyw rozwoju na tym obszarze. Mieszkańcy jako zagrożenia wymieniali często anomalie pogodowe
i związane z tym straty materialne oraz rolne. Innym zagrożeniem obszaru jest pogłębiająca likwidacja oraz rozdrobnienie gospodarstw rolnych. Związane jest to z niskim dochodem
z produkowanych dóbr oraz dużą konkurencyjnością sąsiednich regionów.
            Przedmiotem warsztatów było również wskazanie przez mieszkańców problemów  występujących na obszarze LGD i celów przyszłych działań.  Problemy i cele zostały podzielone przez uczestników spotkań na główne i szczegółowe.
            Poniższe zestawienie zostało opracowane na podstawie materiałów ze spotkań warsztatowych.
 
Tabela 2 Problemy i cele wypracowane na spotkaniach gminnych
PROBLEMY GŁÓWNE CELE GŁÓWNE
Bezrobocie. Tworzenie nowych miejsc pracy, przyciąganie inwestorów.
Brak świadomości, wizji, współpracy
i koordynacji  mieszkańców oraz samorządów poszczególnych gmin w zakresie rozwoju turystyki.
Zwiększenie promocji obszaru i produktów lokalnych.
Małe zaangażowanie mieszkańców. Zachęcenie mieszkańców do współpracy przy realizacji projektów. Edukacja mieszkańców poprzez warsztaty, szkolenia i konferencje.
Emigracja młodych i wykształconych ludzi. Podjęcie działań na rzecz aktywizacji młodych ludzi i zwiększenia przedsiębiorczości, a także polepszenia perspektyw poprzez tworzenie warunków do otwarcia własnej działalności. Szkolenie młodych inwestorów .
Niedostatecznie rozwinięta infrastruktura turystyczna, społeczna i kulturalna. Podejmowanie inicjatyw zmierzających do stworzenia solidnej, nowej bazy turystycznej, sportowej i kulturalnej. Tworzenie punktów informacyjnych, ścieżek edukacyjnych, rowerowych, punktów gastronomicznych, obiektów rekreacyjnych, gospodarstw tematycznych, atrakcji turystycznych
i sportowych.
Niewystarczająca promocja regionu. Promocja region poprzez odpowiednią reklamę atrakcji turystycznych i agroturystyki.
PROBLEMY SZCZEGÓŁOWE CELE SZCZEGÓŁOWE
Zobojętnienie mieszkańców na problemy społeczne i rozwój miejscowości. Uświadomienie społeczeństwa o ich roli
w rozwoju obszarów  wiejskich. Zachęcenie do integracji społecznej poprzez spędzanie wspólnego czasu i angażowanie się w inwestycje na rzecz wspólnego dobra.
 
Słaba dostępność komunikacyjna dla potencjalnych turystów. Poprawa jakości sieci dróg i objazdów.  
Małe zainteresowanie inwestorów. Poprawa warunków inwestowania poprzez rozwój infrastruktury komunikacyjnej oraz utworzeniu ulg dla przedsiębiorców.  
  Brak komunikacji i wzajemnej współpracy między aktywnymi producentami. Stworzenie grupy producentów i twórców produktów. Wypromowanie produktu  poza obszar lokalny.  
  Brak polityki społeczno-finansowej. Łatwiejszy dostęp do pozyskiwania środków.  
  Brak środków finansowych Pozyskanie środków finansowych z zewnątrz. Uproszczenie procedur w uzyskiwaniu środków finansowych na realizacje zadań przez instytucje finansowe i samorządy.  
  Brak perspektyw dla młodzieży. Realizacja programów aktywizujących środowisko lokalne i pomoc we wdrażaniu programów wspierających.  
  Niewystarczająca promocja produktów lokalnych. Złagodzenie przepisów sprzedaży bezpośredniej oraz promowanie produktów regionalnych.  
  Brak identyfikacji młodych ludzi z tradycją
i kulturą lokalną.
Tworzenie zespołów organizacji kultywujących tradycję i regionalizm.  
  Brak stowarzyszeń oraz brak aktywności obywatelskiej. Zwiększenie aktywności lokalnej społeczności. stworzenie programu współpracy i pomocy finansowej.  
  Brak klubów  i miejsc spędzania wolnego czasu dla dzieci i młodzieży. Rozwój klubów sportowych, miejsc skierowanych dla dzieci i młodzieży.  
  Niedostatecznie rozwinięta infrastruktura wodno-kanalizacyjna. Budowa i rozbudowa sieci wodno-kanalizacyjnej, w  tym przydomowych oczyszczalni ścieków.  
  Brak terenów inwestycyjnych. Pozyskiwani obszarów pod nowe inwestycje.  
  Brak infrastruktury turystycznej, połączone
z brakiem świadomości mieszkańców region o korzyściach płynących z uwarunkowań geograficzno-kulturowych.
Rozwój infrastruktury i pełniejsze zaspokojenie potrzeb osób wypoczywających na ternie LGD.  
  Niedostateczna jakość warunków życia mieszkańców. Poprawa jakości życia poprzez przygotowania systemu zachęt dla ludzi młodych, seniorów oraz inwestycji w rozwój bazy kulturalnej, edukacyjnej i sportowej.  
  Niedostateczna baza działalności edukacyjnej, kulturalnej i sportowej. Poprawa warunków edukacji ludzi młodych. Zwiększenie nakładów inwestycyjnych na działalność edukacyjną, kulturalną i sportową.  
  Nepotyzm. Zmiana mentalności pracodawców.  
  Niewłaściwe wykorzystanie środków na cele rozwojowe danego regionu. Przemyślane wykorzystanie środków zgodnie
z potrzebami regionu.
 
  Brak wsparcia ze strony JST. Współpraca z mieszkańcami.  
  Brak strategii działalności i rozwoju grup pozarządowych. Rozwój poprzez organizacje wyjazdów studyjnych (warsztaty międzynarodowe).  
  Mała świadomość proekologiczna mieszkańców. Zwiększenie świadomości proekologicznej.  
       
Źródło: Opracowanie na podstawie materiałów ze spotkań gminnych LGD w ramach konsultacji społecznych
 

            Wykazane problemy oraz cele działań pokazują, iż głównym kierunkiem działań na obszarze objętym realizacją Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność (LSR) powinien być, według mieszkańców obszaru LGD, rozwój infrastruktury turystycznej, promowanie regionu oraz zwiększenie aktywności i kreatywności lokalnej społeczności, co spowoduje wzrost przedsiębiorczości i stworzenie perspektyw dla ludzi młodych, a co za tym idzie zmniejszenie bezrobocia i spadek emigracji.
 
Monika Piaskowy
 

Ważne instytucje

lglglglg
ue
„Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”.
Operacja pn. Wsparcie przygotowawcze współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej
w ramach działania Wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER
Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Przewidywane wyniki operacji:
Realizacja planu włączenia społeczności, w szczególności przygotowanie LSR.